AB 1169/2011 Gıda Bilgi Yönetmeliği Restoranlara Ne Getiriyor?

AB 1169/2011 Gıda Bilgi Yönetmeliği, 2014'ten beri Avrupa Birliği genelinde yürürlükte olan ve restoran menülerinin nasıl bilgilendirme yapması gerektiğini belirleyen temel düzenleme. Türkiye'de doğrudan bağlayıcı olmasa da AB ile iş yapan, turist ağırlıklı veya zincir restoranlar için fiilen referans noktası haline geldi.

Bu yazıda yönetmeliğin restoran operatörüne getirdiği yükümlülükleri — 14 zorunlu alerjen, kalori beyanı, porsiyon başına besin değerleri — somut ve uygulanabilir biçimde özetliyoruz.

14 Zorunlu Alerjen ve Sunum Biçimi

Yönetmeliğin Ek II'sinde sayılan 14 alerjen, her gıda işletmesi için zorunludur: gluten içeren tahıllar, kabuklu deniz hayvanları, yumurta, balık, yer fıstığı, soya, süt ve laktoz, sert kabuklu yemişler, kereviz, hardal, susam, kükürt dioksit/sülfitler (10 mg/kg üstü), acı bakla ve yumuşakçalar.

Bu bilgi her ürün için "açıkça okunabilir" şekilde verilmek zorunda. Pratikte: alerjen isimleri vurgulanmış (kalın, italik veya farklı renk), menünün herhangi bir yerinde "alerjenler için lütfen sorun" yazısı tek başına yeterli değil — bilgi ürün bazlı sunulmalı.

Besin Değerleri: Zorunlu Format

Paketli ürünler için besin beyanı zorunlu; restoranlarda hazırlanıp servis edilen yemekler için teknik olarak isteğe bağlı ama gönüllü beyan yapılıyorsa formata uyulmak zorunda. Standart 100g/100ml tablosu şu değerleri içerir: enerji (kJ + kcal), yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şeker, protein, tuz.

Porsiyon başına değer ek olarak gösterilebilir ama 100g tablosunun yerine geçmez. AB bu formatı 2026 itibariyle dijital menülerde QR yönlendirmesiyle vermeyi de geçerli sayıyor — yani PDF veya web sayfası link'i kabul ediliyor.

Kalori Beyanı: Ne Zaman Zorunlu?

1169/2011 kalori beyanını paketli ürünler için zorunlu kılıyor; restoran menüleri için zorunluluk üye devlete bağlı. İngiltere 2022'den beri 250+ çalışanı olan zincirlerde menüde kcal göstermeyi zorunlu kıldı. İrlanda ve Almanya gönüllü çerçeve içinde, Fransa kademeli geçiş planlıyor.

Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı Türk Gıda Kodeksi 2017'den bu yana paralel kurallar uyguluyor; restoran menüsünde kalori zorunluluğu henüz yok ama tüketici talebi son 2 yılda %42 arttı.

Pratik Uyum: Dijital Menü Avantajı

Basılı menüde 14 alerjen ikonu + besin tablosu eklemek menüyü hızla karmaşıklaştırır. QR menü sistemleri bu noktada öne çıkıyor: her ürünün altında ikon olarak alerjen listesi, tıklayınca açılan besin tablosu, filtre ile "glutensiz" veya "vegan" seçimi. thMenu gibi modern QR menü platformlarında bu özellikler kutudan çıkar çıkmaz hazır — manuel kalori girişi, alerjen seçimi ve AI destekli otomatik besin değeri tahmini içerir.

Uyum maliyeti açısından: 50 ürünlü bir menüyü uyumlu hale getirmek ortalama 8-12 saat tek seferlik çalışma gerektiriyor. Bunu erken yapan işletmeler hem mevzuat değişikliklerine karşı tampon kuruyor hem de alerjisi olan müşterilerden gelen güveni kazanıyor.

Sonuç: 1169/2011 sadece bir mevzuat değil, modern restoran operasyonu için bir minimum standart. 14 alerjeni dijital ortamda eksiksiz sunmak artık tartışılır bir tercih değil, müşteri güveninin temeli.

Faydalı buldunuz mu? Paylaşın.