FTC #ad Etiketinin Türkiye Karşılığı: Reklam Kurulu 2024/187 Rehberi

Restoranınızın affiliate kampanyasını paylaşan bir yemek vlogger'ı "Bu içerik ortaklık içerir" cümlesini unuttu ve Reklam Kurulu kapıyı çaldı. ABD'de FTC #ad standardı varken Türkiye'de aynı yükümlülüğü Reklam Kurulu'nun 2024/187 sayılı ilke kararı yerine getiriyor; ihlal cezası creator başına ₺75.000'den başlıyor ve restoran sahibi olarak siz de "reklam veren" sıfatıyla müteselsil sorumlusunuz.

FTC ile Reklam Kurulu Yaklaşımı Arasındaki Farklar

FTC, 16 CFR Part 255 ile "material connection" varsa #ad veya #sponsored etiketini zorunlu kılar; ceza işletme başına 50.738 USD'ye kadar çıkar. Türkiye'de ise 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Ticari Reklam Yönetmeliği çerçevesinde Reklam Kurulu yetkilidir; 2024/187 sayılı ilke kararı "açık ve anlaşılır şekilde" şu üç ifadeden birini şart koşar:

"İşbirliği", "Sponsorlu" veya "Ortaklık". Minimum zorunlu cümle ise affiliate post'lar için "Bu içerik ortaklık içerir" şeklindedir. Etiketin video açıklamasının ilk satırında, Instagram caption'ının ilk üç satırında ve story'lerde sticker olarak görünmesi gerekir; "@restoran" mention'ı veya "thanks to" ifadeleri yeterli değildir ve daha sıkı denetlenir.

Ceza Tablosu ve İstanbul Emsal Vakaları

Reklam Kurulu, 2025 yılında İstanbul merkezli üç içerik üreticisini açıkça uyarmadan affiliate link paylaştığı için cezalandırdı: bir food vlogger 78.500 TL, bir kafe influencer'ı 112.000 TL ve bir Levent restoran konseptini tanıtan creator 156.000 TL ödedi. Cezalar tekrarda iki katına çıkıyor ve aynı reklamveren sıfatıyla restoran işletmesi de para cezası ile durdurma kararına muhatap oluyor.

Reklam Kurulu'nun tipik yaptırım aşamaları şöyle işliyor:

1. Şikayet üzerine 15 günlük savunma süresi tanınır.
2. Toplantı tarihinde dosya görüşülür ve karar 30 gün içinde tebliğ edilir.
3. Yayını durdurma kararına 3 iş günü içinde uyulmazsa ceza her gün için %50 artar.

Restoranlar İçin Compliance Checklist

Affiliate veya influencer partnership'ten önce bir sözleşme imzalayın ve içine "2024/187 ilke kararına uygun etiketleme zorunluluğu" maddesi ekleyin. Sözleşmede etiket dilini, yerleşim kuralını ve ihlal halinde geri ödeme yükümlülüğünü tek tek belirtin; 10 günlük geri çekilme hakkı ve denetim kaydı creator'a tanınmalıdır.

Aşağıdaki üç noktayı her ay denetleyin:

- Mention edilen tüm post'ların ilk üç satırında zorunlu etiketin görünür olduğunu Notion arşivinde kayıt altına alın.
- Story'lerde 24 saatten önce kaybolan içerikler için sticker screenshot'larını saklayın; Reklam Kurulu ispat ister.
- Affiliate paneline "compliance flag" alanı ekleyin; thMenu affiliate dashboard'unda promosyon link'lerine etiket beyanı zorunlu kılınabilir.

SSS

FTC #ad etiketi Türkiye'de geçerli mi? Hayır, Türk dilinde "İşbirliği", "Sponsorlu" veya "Ortaklık" yazılmalıdır; İngilizce #ad ile yetinmek 2024/187'ye aykırıdır.

Creator yerine restoran cezalandırılabilir mi? Evet, Ticari Reklam Yönetmeliği reklamvereni de müteselsil sorumlu tutar; sözleşmede rücu maddesi olsa bile idari para cezası ilk önce restorana tebliğ edilebilir.

Promosyon kodu kullanımı etiket gerektirir mi? Evet, promosyon kodu ve link paylaşımı "ticari menfaat" olarak değerlendirilir; etiket olmaksızın paylaşım ihlaldir.

Faydalı buldunuz mu? Paylaşın.