"Bu yemeği kaça satayım?" sorusu, restoran sahibinin haftada en az 3-5 kez sorduğu sorudur. Yanıtı duygusal ("komşu 80'e satıyor") veya kopyala-yapıştır ("3 kat malzeme") değil, somut bir formül olmalıdır. Bu yazıda menü fiyat hesaplama sürecini adım adım açıklıyoruz.
1. Food cost yüzdesi: temel ölçü
Food cost yüzdesi, yemeğin malzeme maliyetinin satış fiyatına oranıdır. Restoran sektöründe sağlıklı bir aralık %28-35 arasındadır. Yani 100 TL'lik bir yemek için malzeme 28-35 TL olmalı.
Formül: Satış Fiyatı = Malzeme Maliyeti / Hedef Food Cost %. Örnek: tabakta toplam 45 TL malzeme varsa ve hedefiniz %30 ise, 45 / 0.30 = 150 TL satış fiyatı. KDV ayrıca eklenir.
2. Malzeme maliyetini doğru hesaplama
Tek bir yemeğin malzeme maliyetini çıkarmak için tarif kartı şarttır. Örnek tarif kartı (köfte porsiyonu için):
- Kıyma 150g × 350 TL/kg = 52.50 TL
- Ekmek içi 30g × 25 TL/kg = 0.75 TL
- Soğan/sarımsak/baharat tahsisi = 3 TL
- Patates kızartması 200g × 30 TL/kg = 6 TL
- Garnitür yeşillik = 2 TL
- Sos = 1.50 TL
Toplam malzeme: 65.75 TL. Hedef %30 food cost → 65.75 / 0.30 = 219 TL satış fiyatı.
Fire ve atık için %5-8 ek yastık koyun: 65.75 × 1.07 = 70.35 TL → 234.50 TL.
3. İşçilik ve genel gider payı
Food cost yalnızca malzemeyi karşılar. Aylık operasyonel maliyetlerinizi (kira, elektrik, personel, sigorta) toplayıp aylık satılan kuver sayısına bölerek kuver başına genel gider'i hesaplayın. Örneğin 80.000 TL aylık operasyon, 2.000 kuver = kuver başına 40 TL.
Bu rakam fiyatınızın yapısına gömülmelidir. Eğer ortalama kuver tutarınız 250 TL ise, 40 TL genel gider %16 paydır — sağlıklı bir oran. %30'u aşıyorsa fiyatlandırmanız operasyon büyüklüğünüzü taşımıyor demektir.
4. Kâr marjı hedefleri
Sektörde sağlıklı net kâr marjı %6-12 arasında. %15 üstü olağanüstüdür. Fiyatlandırmanızı bu aralığa göre kalibre etmek gerekir.
Net kâr = Satış − Malzeme − İşçilik − Sabit Giderler − Vergi. Eğer hesabınız %5'in altına düşerse: ya satış fiyatını artırın, ya tarif kartını revize edip malzeme maliyetini düşürün (ikame, porsiyon optimizasyonu), ya da operasyonel verimsizlikleri bulun.
5. Pazar fiyatı kontrolü
Maliyet bazlı hesabınız çıkardığı fiyat pazar fiyatından %20+ yüksekse iki seçeneğiniz var: 1) Konumlandırmayı değiştirin (premium algı yaratın — yemek sunumu, atmosfer, hizmet kalitesi), 2) Tarifi rasyonalize edin.
%20+ düşükse sevinmeyin: muhtemelen bir maliyet kalemini gözden kaçırıyorsunuz. Tüm gizli giderleri (kart komisyonu %1.5-2.5, atık, fire, çalınma) ekleyin.
6. Dijital araçlar ve dinamik fiyatlandırma
Aylık tedarikçi fiyat dalgalanması %3-8'e ulaşabilir. Elle yeniden hesaplamak yerine tarif kartlarınızı dijital tutarsanız tek tıkla yeniden hesaplama mümkün. thMenu gibi platformlar ürün maliyet alanı, satış fiyatı ve marj hesabı sunar — değişiklik tarifede yapıldığında yeni fiyat anında menüye yansır.
Sonuç: maliyet bazlı fiyatlandırma duygu değil disiplin meselesidir. Tarif kartı + food cost % + genel gider payı + marj hedefi — bu dört sütun sağlam durduğunda fiyatlandırma kararı 5 dakikalık bir hesap kalır.
Faydalı buldunuz mu? Paylaşın.
İlgili makaleler
QR Menü Nedir? Restoranlar İçin Eksiksiz Rehber
QR kod menü, müşterilerin telefonlarıyla tarayarak dijital menünüze anında erişm…
Kağıt Menüden QR Menüye Geçiş: Adım Adım Pratik Kılavuz
Restoranınızda kağıt menüyü bırakıp dijital QR menüye geçmek istiyorsunuz ama ne…
Yemek %10, alkol %20 — restoran POS'unuz multi-rate KDV'yi nasıl yönetiyor?
Türkiye'de gıda KDV'si %10, alkollü içecekler için %20. Bir adisyonda ikisi de v…