Erdemli'de tanıdığım bir köfteci, üç yıldır aynı kâğıt-kalem maliyet defterini kullanıyordu. Her menü güncellemesinde fiyatları tahmin ediyor, "boş ver, bizimkisi tutuyor zaten" diyordu. 2026 Şubat'ta dana kıyma 480 TL/kg'a fırladığında zarar etmeye başladığını fark etti. O gün birlikte oturup 47 sütunlu bir Excel şablonu çıkardık. Bu yazıda o şablonun aynısını paylaşıyorum.
47 sütunun mantığı
Şablon üç ana bölüme ayrılır: hammadde girdileri (sütun 1-18), üretim parametreleri (19-32) ve karar metrikleri (33-47). Hammadde tarafında her ingredient için kod, isim, tedarikçi, birim, alış fiyatı, KDV, son güncelleme tarihi, fire oranı, depo tipi (kuru/soğuk/dondurucu) gibi alanlar vardır. Bizim köftecide 18 ingredient için bu satırlar 6 dakikada güncelleniyor.
Üretim bölümünde porsiyon başına net miktar, brüt miktar (fire dahil), pişme kaybı, garnitür payı, sos payı ve ekmek payı hesaplanır. Karar metrikleri tarafında ise food-cost yüzdesi, hedef yüzde, gap, önerilen satış fiyatı, mevcut menü fiyatı ve aylık brüt kâr katkısı bulunur. Hedef food-cost köftecide %32, kebapçıda %28 olarak set edilir.
Kritik formüller
En önemli üç formül şunlardır:
- Brüt birim maliyet:
=net_miktar/(1-fire_orani)*birim_fiyat. %12 fire ile pişen 120g kıyma için: 120/(1-0.12)*0.48 = 65.45 TL. - Toplam reçete maliyeti:
=SUMPRODUCT(ingredient_maliyetleri)+iscilik_dakika*dakika_ucret+overhead_pay. İşçilik dakikası porsiyon başına ortalama 2.4 dk, dakika ücreti 12 TL. - Önerilen satış fiyatı:
=ROUND(toplam_maliyet/hedef_food_cost/0.95, 0). 0.95 katsayısı kart komisyonu + zayiat tamponu.
Sık unutulan kalemler
Tecrübeyle gördüğüm en sık 8 unutkanlık: peçete + ıslak mendil (porsiyon başına 1.20 TL), tek kullanımlık paketleme (paket sipariş yoğunsa kritik), garnitür için kullanılan yağ, masa ekmeği, sos kompliman, gıda boyası/baharat (yıllık ortalama), elektrik payı (özellikle fritöz), su+sabun (bulaşıkhane). Bu sekiz kalem köftecide menü maliyetinin %7.8'ini oluşturuyordu.
Şablonu QR menü sistemine entegre etmek istersen, thMenu Pro'da CSV import ile fiyatları toplu güncelleyebilirsin: Excel'de fiyat formülleri çalıştırıp "satış_fiyati" sütununu CSV olarak indir, admin panelden yükle, 18 ingredient güncellemesi 4 dakikada menüye yansır.
SSS
Şablon Google Sheets'te de çalışır mı? Evet, SUMPRODUCT ve ROUND fonksiyonları aynıdır. Tek fark: Sheets'te koşullu biçimlendirme menüsü farklıdır, hedef food-cost rengi için "Veri" yerine "Biçim > Koşullu" kullan.
Fire oranını nasıl ölçerim? Bir hafta boyunca tartılı kayıt tut: alınan brüt - pişen net = fire. Kıymada %10-15, sebzede %18-25, balıkta %35-45 normal aralıktır.
Hedef food-cost yüzdesi sektöre göre nasıl değişir? Fast-food %28-32, casual dining %30-35, fine dining %32-38, kafe/pastane %22-28 aralığında set edilir. Lokasyon kirası yüksekse hedefi 2-3 puan aşağı çek.
Faydalı buldunuz mu? Paylaşın.
İlgili makaleler
QR Menü Nedir? Restoranlar İçin Eksiksiz Rehber
QR kod menü, müşterilerin telefonlarıyla tarayarak dijital menünüze anında erişm…
Kağıt Menüden QR Menüye Geçiş: Adım Adım Pratik Kılavuz
Restoranınızda kağıt menüyü bırakıp dijital QR menüye geçmek istiyorsunuz ama ne…
Yemek %10, alkol %20 — restoran POS'unuz multi-rate KDV'yi nasıl yönetiyor?
Türkiye'de gıda KDV'si %10, alkollü içecekler için %20. Bir adisyonda ikisi de v…