Türkiye'de Yarışma ve Çekiliş Kuralları: Restoranlar İçin Yasal Çerçeve

"Sayfamızı takip et, üç arkadaşını etiketle, ücretsiz yemek kazan." Her hafta yüzlerce Türk restoranı bu cümleyi Instagram'a yazıyor — ve çoğu, 5602 sayılı Milli Piyango Kanunu'na göre bunun teknik olarak izin gerektirdiğini bilmiyor. 2024'te 14 hesabın kapatıldığı yaptırım dalgası, gri alanın artık o kadar da gri olmadığını gösterdi.

Yasal Çerçeve: 5602 Sayılı Kanun Ne Diyor

5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun, Türkiye'de ödüllü çekiliş düzenleme yetkisini Milli Piyango İdaresi'ne (MPİ) bağlıyor. Restoranınız bir ödül dağıtacaksa — yemek, hediye çeki, telefon, tatil — ve kazananı şansa dayalı seçecekse, teknik olarak MPİ'den izin almanız gerekiyor. Başvuru ücreti, ödül bedelinin %10'u kadar fon kesintisi ve noter onaylı çekiliş tutanağı zorunlu.

Pratikte ne oluyor? 5.000 TL altı küçük çekilişler büyük çoğunlukla tölere ediliyor — MPİ binlerce küçük Instagram çekilişini takip edemez. Ama büyük ödüller (50.000+ TL telefon, araba, tatil paketi) ve markaya yönelik şikayetler ciddi yaptırım çekiyor. 2024'te kapatılan 14 restoran hesabının ortak özelliği: tekrarlayan büyük çekilişler ve ihbarcı rakipler.

"Yarışma" vs "Çekiliş" — Beceri Faktörü

5602 sadece şansa dayalı oyunları kapsar. Eğer çekilişiniz beceri bileşeni içeriyorsa — en iyi yorum, en yaratıcı fotoğraf, en güzel hikaye — yasal sınıflandırma değişir ve genelde MPİ izni dışına çıkar. Bu, gerçek bir yasal kaçış noktası ve birçok büyük marka tarafından kullanılıyor.

Üç güvenli format:

• "En iyi yorum" yarışması — jürili değerlendirme + şartname yayınla.
• Sadakat kuponu — "10 ziyarette 1 yemek bedava" şartı yerine getiren herkese verilir; çekiliş değil.
• İlk N kişi — "Pazartesi 12:00'de gönderiye ilk yorum yapan 5 kişi" — şans değil reflekstir, kanun kapsamı dışında.

2024 Yaptırım Dalgası ve Risk Yönetimi

Adana, Antalya ve İstanbul'da kapatılan 14 hesabın 11'i 50.000 TL üzeri ödüllerle çekiliş yapmıştı. Şikayet kaynağı %78 oranında rakip işletmelerdi; MPİ proaktif tarama yapmıyor ama gelen ihbara hızlı tepki veriyor. Cezalar: hesap kapatma, çekiliş bedelinin 5 katı idari para cezası, tekrar halinde 6 ay-2 yıl hapis.

Risk azaltma kontrol listesi: (1) Ödül 5.000 TL altında tut. (2) "Yarışma" çerçevesini kullan, jüri/şartname yayınla. (3) KVKK uyumlu katılımcı listesi sakla — şikayet gelirse savunma için. (4) Kazanan duyurusunda canlı yayın çekme — tutanak yokluğunu kanıtlar. (5) Promosyon hesapları yerine ana hesabı kullanma; ana hesap kapanırsa restoran iletişimi biter.

SSS

Sadece "takip et + etiketle" yasal mı? Şansa dayalı çekiliş ise 5602 kapsamında izin gerekir. Beceri bileşeni eklerseniz (en yaratıcı yorum) gri alandan çıkarsınız.

Küçük ödüllü çekiliş için MPİ izni şart mı? Yasaya göre evet, pratikte 5.000 TL altı tölere ediliyor. Ama rakip şikayeti gelirse pratik koruma çöker.

Sadakat programı çekiliş sayılır mı? Hayır. "X ziyarette Y kazanır" deterministiktir, şans yoktur; 5602 kapsamı dışındadır. thMenu sadakat puanları bu mantıkla çalışır.

Faydalı buldunuz mu? Paylaşın.